“CDP Corporate Health Check 2026” raporu, şirketlerin iklim ve doğa odaklı stratejilerle finansal değer yarattığını ortaya koyuyor.
CDP’nin (Carbon Disclosure Project), danışmanlık şirketi Oliver Wyman iş birliğiyle yayımladığı “Corporate Health Check 2026” raporu, çevresel liderliğin artık yalnızca bir sürdürülebilirlik hedefi değil, aynı zamanda somut bir finansal performans ve rekabet avantajı unsuru haline geldiğini ortaya koyuyor.
Rapora göre çevresel etkilerini şeffaf biçimde raporlayan, iklim ve doğa risklerini stratejik planlamaya entegre eden şirketler; piyasa değerlerini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda yeni gelir alanları yaratıyor ve uzun vadeli dayanıklılıklarını güçlendiriyor.
Rapor kapsamında CDP’ye veri sunan 22 binden fazla şirket arasından, ayrıntılı analiz için 10.397 şirket incelendi. Bu şirketlerin yalnızca yüzde 15’i, CDP’nin en yüksek seviyesi olan “liderlik” kategorisine ulaşabildi. Rapora göre lider şirketler, sera gazı emisyonlarını yıllık ortalama yüzde 4 oranında azaltırken, daha düşük performans gösteren şirketlerde bu oran yüzde 1’in altında kalıyor. Aynı zamanda bu lider gruptaki şirketlerin, iklim değişikliği, su güvenliği ve ormansızlaşma gibi alanlarda yürüttükleri çalışmalar sayesinde son 12 ayda toplam 218 milyar dolarlık çevresel fırsat geliri elde ettikleri görülüyor.
İklim performansı ile piyasa değeri arasındaki bağ güçleniyor
İklim performansı yüksek şirketlerin piyasa değerlerindeki artış ise raporun en dikkat çeken bulgularından birini oluşturuyor. İncelenen 13 sektörün 7’sinde, iklim lideri şirketlerin piyasa değer artışının, düşük performans gösteren şirketlerle aynı ya da daha yüksek seviyede gerçekleştiği görülüyor.
Özellikle gıda, tarım, biyoteknoloji, sağlık ve hazır giyim gibi sektörlerde çevresel liderliğin finansal performansla doğrudan örtüştüğü görülüyor.
Fiziksel riskler büyüyor ancak uyum yatırımları yetersiz kalıyor
İklim kaynaklı fiziksel risklere ise raporda özellikle dikkat çekiliyor. Şirketlerin CDP’ye bildirdiği verilere göre, küresel ölçekte tanımlanan fiziksel çevresel risklerin toplam finansal etkisi 1,47 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşiyor. Bu risklerin yaklaşık dörtte birinin ise kısa vadede şirket bilançolarını etkileme potansiyeline sahip olduğu belirtiliyor.
Buna karşın, bu risklere karşı uyum yatırımı yaptığını açıklayan şirketlerin oranı yüzde 9’da kalıyor. Toplam uyum yatırımı 84 milyar dolar seviyesinde kalırken, rapor bu durumun risk farkındalığı ile fiili yatırım arasında ciddi bir boşluk olduğuna işaret ettiğini vurguluyor.
İklim liderliğini hangi kriterler belirliyor?
Rapor, çevresel liderliği mümkün kılan dört temel “kaldıraç” tanımlıyor:
- İklim lideri şirketlerin tamamı, yönetici primlerini çevresel hedeflerle ilişkilendiriyor.
- Lider şirketlerin büyük çoğunluğu, yalnızca kendi operasyonlarını değil tedarik zincirlerini de kapsayan risk analizleri yürütüyor.
- Lider şirketlerin yaklaşık yüzde 90’ı Paris Anlaşması hedefleriyle uyumlu geçiş planlarına sahip.
- Tedarikçiler ve müşterilerle kurulan iş birlikleri, hem riskleri azaltıyor hem de inovasyonu teşvik ediyor.
Bölgesel farklar derinleşiyor
Rapor, çevresel performans açısından ülkeler arasında belirgin farklar olduğuna da dikkat çekiyor. Japonya, iklim, su ve orman alanlarının tamamında lider şirket oranı yüzde 10’u aşan tek ülke olarak öne çıkıyor. Japon şirketlerin, yalnızca son bir yılda çevreyle bağlantılı alanlarda 76 milyar dolarlık yeni ekonomik fırsat yarattığı belirtiliyor.
Buna karşın ABD’de şirketlerin yalnızca yüzde 31’i yönetim veya liderlik seviyesine ulaşıyor. Bununla birlikte, Çin’de bu oran yüzde 54 iken, Avrupa Birliği’nde yüzde 52 olduğu görülüyor. Rapora göre politika belirsizlikleri ve iklim politikalarındaki geri adımlar, bu tabloyu şekillendiren temel faktörler arasında yer alıyor.
Rapor, çevresel liderliğin artık yalnızca etik bir sorumluluk değil, doğrudan ekonomik bir strateji olduğunu güçlü verilerle ortaya koyuyor. Bugün bu yönde yatırım yapan şirketlerin, yarının belirsiz ve risklerle dolu dünyasında ayakta kalma ve büyüme şanslarının çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.