Avrupa Birliği’nin iklim gözlem servisi olan Copernicus’un verilerine göre 2025, küresel ölçekte kaydedilen en sıcak üçüncü yıl olarak tarihe geçti.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nin verilerine göre, yılın ortalama küresel hava sıcaklığı, sanayi öncesi dönem ortalamasının 1,47°C üzerine çıktı. Bu değer, 1,60°C ile 2024’te kaydedilen rekorun yalnızca 0,13°C, 2023’te kaydedilen 0,01°C gerisinde kaldı.
Copernicus’taki bilim insanlarına göre mevcut ısınma hızının sürmesi halinde, Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen 1,5°C sınırının bu on yılın sonuna doğru, yani anlaşmanın imzalandığı dönemde öngörülenden bir on yıldan daha erken ulaşılması olası görünüyor.
Sıcaklık neden artmaya devam ediyor?
2023–2025 dönemindeki olağanüstü sıcaklıkların atmosferde biriken sera gazları ve okyanus yüzey sıcaklıkları olmak üzere iki ana nedeni bulunuyor.
İnsan kaynaklı emisyonlar ve doğal karbon yutaklarının CO₂ emiliminin zayıflaması, uzun vadeli ısınmanın temel itici gücü olmaya devam ediyor.
Okyanuslarda rekor düzeylere çıkan yüzey sıcaklıkları ise El Niño gibi doğal dalgalanmalarla birleşerek ısınmayı şiddetli bir şekilde artırıyor.
Araştırmacılara göre, hava kirliliğini azaltmaya yönelik politikalar kapsamında atmosferdeki bazı aerosol parçacıklarının azalması da geçmişte sıcaklığı kısmen maskeleyen etkinin ortadan kalkmasına ve son yılların daha sıcak hissedilmesine yol açıyor.
Kutup bölgelerinde buz örtüsü rekor seviyede geriledi
Copernicus’un verileri, 2025’te tropikal Atlantik ve Hint Okyanusu’ndaki sıcaklık artışlarının 2024’e kıyasla görece daha sınırlı kaldığını, ancak bu durumun kutuplardaki aşırı ısınma ile dengelendiğini gösteriyor.
2025’in şubat ayında deniz buzu örtüsü, uydu gözlemlerinin başladığı 1970’lerden bu yana en düşük seviyesine geriledi. Yıl genelinde ise dünya kara alanlarının yaklaşık yarısında, hissedilen sıcaklığın 32°C’yi aştığı “güçlü ısı stresi” günlerinin sayısı ortalamanın üzerine çıktı.
Isı stresi, sağlık risklerini de beraberinde getiriyor
Rapora göre 2025’te küresel kara alanlarının yaklaşık yarısında, hissedilen sıcaklığın 32°C ve üzeri olduğu gün sayısı, uzun dönem ortalamasının üstüne çıktı.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre oluşan ısı stresi hava olaylarına bağlı ölümlerin başlıca nedeni olarak tanımlanırken, kuru ve rüzgârlı koşullarla birleşen yüksek sıcaklıklar, olağanüstü orman yangınlarının yayılmasını da hızlandırdı.
Copernicus’un verileri, Avrupa’nın yıllık toplam yangın emisyonlarında rekor kırdığını; Kuzey Amerika’da da benzer şekilde ciddi artışlar yaşandığını ortaya koyuyor. Yangınlar, karbonun yanı sıra partikül madde ve ozon gibi insan sağlığına zararlı kirleticileri artırarak hava kalitesini yerel ve bölgesel ölçekte bozmaya devam ediyor.
Rapor olaylara tek tek atıfta bulunmasa da 2025; rekor sıcak hava dalgaları, Avrupa ve Asya’da şiddetli fırtınalar, İspanya, Kanada ve Güney Kaliforniya’da büyük yangınlarla anılan bir yıl oldu.
Esas olarak insan faaliyetlerinin sonucu olan atmosferdeki sera gazı birikimi, küresel sıcaklık artışının ana sürükleyicisi olmaya devam ediyor. Rapor, her yıl ve her ondalık derecenin önemli olduğunu ve uyum, önleme ile azaltımın ancak şeffaf ve bilimsel verilerle mümkün olduğunu belirtiyor.