Dünya Ekonomik Forumu (WEF), kadınlar ve erkekler arasındaki eşitsizliklerin küresel ölçekteki seyrini ortaya koyan Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu 2026’yı yayımladı. Rapor, 145 ekonomiyi ekonomik katılım ve fırsatlar, eğitim düzeyi, sağlık ve yaşam ile siyasi güçlenme olmak üzere dört temel alanda değerlendiriyor.
Endekste kullanılan oran, kadınlar ve erkekler arasındaki eşitsizlik farkının ne kadarının kapandığını gösteriyor. Buna göre 2026 yılında küresel cinsiyet uçurumunun %69,2’si kapandı.
2006 yılından bu yana raporda kesintisiz olarak yer alan 97 ekonomi karşılaştırıldığında ise cinsiyet eşitliği oranının 2006’daki %64,2 seviyesinden 2026’da %69,4’e yükseldiği görülüyor. Böylece 20 yıllık dönemde 5,2 yüzde puanlık ilerleme kaydedildi, ancak mevcut ilerleme hızının devam etmesi halinde küresel ölçekte tam cinsiyet eşitliğine ulaşılmasının yaklaşık 120 yıl sürebileceği öngörülüyor.
En Büyük Açık Siyasi ve Ekonomik Katılımda
Cinsiyet farkının kapanma oranları dört temel alan arasında önemli farklılıklar gösteriyor. 2026 yılında eğitim düzeyinde farkın %96,9’u, sağlık ve yaşam alanında ise %96,2’si kapanmış durumda.
Buna karşılık ekonomik katılım ve fırsatlar alanında oran %61,7, siyasi güçlenmede ise yalnızca %22,1 seviyesinde bulunuyor. Böylece cinsiyet eşitliği açısından en büyük açık siyasi temsil ve karar alma mekanizmalarında görülürken, ekonomik hayata katılım ikinci önemli alan olarak öne çıkıyor.
Raporun mevcut ilerleme hızını esas alan projeksiyonlarına göre tam eşitliğe ulaşılması için siyasi güçlenmede 194 yıl, ekonomik katılım ve fırsatlarda 129 yıl, eğitim alanında ise 8 yıl gerekiyor. Bu sürelerin kesin birer gelecek tahmini olmadığı, mevcut değişim hızının devam etmesi varsayımına dayandığı belirtiliyor.
Hiçbir Ekonomi Tam Cinsiyet Eşitliğine Ulaşamadı
2026 sonuçlarına göre hiçbir ekonomi henüz tam cinsiyet eşitliğine ulaşmış değil. İzlanda, cinsiyet farkının %93’ünü kapatarak üst üste 17. kez endeksin ilk sırasında yer aldı ve %90 eşiğini aşan tek ekonomi oldu. İzlanda’yı Finlandiya (%87,2), Norveç (%85,7), Namibya (%84,5), Birleşik Krallık (%84,2), Yeni Zelanda (%82,8), İsveç (%82,3), Avustralya (%81,9), Almanya (%81,7) ve İrlanda (%81,4) takip etti.
Bölgesel karşılaştırmada ise Avrupa %75,7 ile ilk sırada yer aldı. Avrupa’yı Kuzey Amerika (%75,2), Latin Amerika ve Karayipler (%74,5), Doğu Asya ve Pasifik (%70,3), Orta Asya (%70,0), Sahra Altı Afrika (%68,8), Güney Asya (%64,5) ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika (%62,5) izledi.
Uzun dönemli gelişimde Latin Amerika ve Karayipler dikkat çekti. Bölge, 2006 yılından bu yana 8,6 yüzde puanlık ilerleme kaydederek cinsiyet uçurumunun kapatılmasında en hızlı gelişme gösteren bölge oldu.
Türkiye 145 Ekonomi Arasında 126. Sırada
Türkiye, Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksi 2026’da 145 ekonomi arasında 126. sırada yer aldı. Türkiye’nin toplam endeks puanı 0,649 olarak gerçekleşti. Bu değer, ülkedeki cinsiyet uçurumunun yaklaşık %64,9’unun kapandığını gösteriyor.
Rapordaki ülke profiline göre Türkiye’nin 2025 yılındaki puanı 0,633, sıralaması ise 135’ti. 2026 yılında Türkiye’nin dört temel alandaki sonuçları şöyle gerçekleşti:
- Ekonomik katılım ve fırsatlar: 0,525 – 130. sıra
- Eğitim düzeyi: 0,987 – 93. sıra
- Sağlık ve yaşam: 0,968 – 81. sıra
- Siyasi güçlenme: 0,118 – 117. sıra
Türkiye profilindeki göstergeler, özellikle ekonomik katılım ve siyasi temsil alanlarındaki farkın sürdüğünü ortaya koyuyor. Kadınların iş gücüne katılım oranı %36,2 seviyesinde bulunurken erkeklerde bu oran %71,3 olarak kaydedildi. Parlamentodaki kadınların oranı %19,93, bakanlık pozisyonlarındaki kadınların oranı ise %5,88 oldu.
İş Yaşamında Kadınların Payı Artıyor Ancak Liderlik Açığı Sürüyor
Raporda iş yaşamına ilişkin veriler de kadınların istihdama ve karar alma mekanizmalarına katılımındaki değişimi ortaya koyuyor. Kadınların iş gücü içerisindeki payı 2015 yılında %39,9 seviyesindeyken Haziran 2026 itibarıyla %41,8’e yükseldi. Üst düzey liderlik rollerindeki kadınların payı da aynı dönemde %26,7’den %29,6’ya çıktı.
Bununla birlikte kariyer basamakları yükseldikçe kadınların temsil oranının düştüğü görülüyor. 2026 yılında kadınların payı giriş seviyesindeki pozisyonlarda %46 iken en üst yönetim kademelerinde %23’e geriliyor.
Yapay zeka sektöründeki veriler de benzer bir tablo ortaya koyuyor. Kadınlar, veri etiketleme alanında çalışanların yaklaşık yarısını oluştururken geliştirici ve yapay zekâ sistemlerinin uygulamaya alınmasında görev yapan mühendisler arasındaki payları yaklaşık beşte bir seviyesinde bulunuyor.
Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu 2026, özellikle ekonomik katılım, liderlik ve siyasi temsil alanlarında kadınlar ve erkekler arasındaki farkın devam ettiğini gösterirken; son 20 yılda kaydedilen ilerlemenin mevcut hızının küresel ölçekte tam eşitliğe ulaşmak için yeterli olmadığını ortaya koyuyor.
Kaynak:
Dünya Ekonomik Forumu (WEF), Global Gender Gap Report 2026