Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelik, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsayan yapısıyla Türkiye’de çevresel açıdan sürdürülebilir yatırımların sınıflandırılmasına yönelik temel çerçeveyi oluşturuyor.
2021 yılında yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında geliştirilen Türkiye Yeşil Taksonomisi’nin, sürdürülebilir yatırımların belirlenmesinde ortak bir çerçeve sunmasının yanı sıra sanayi kuruluşlarının yeşil finansmana erişimini desteklemesi bekleniyor. Yönetmelik ile sürdürülebilir ekonomik faaliyetlerin tanımlanmasına yönelik ortak kriterlerin oluşturulması, piyasada şeffaflığın artırılması ve “yeşile boyama” (greenwashing) riskinin azaltılması da hedefleniyor.
Altı Çevresel Hedef Belirlendi
Yönetmelik kapsamında ekonomik faaliyetler için 6 çevresel hedef yer alıyor. Bunlar; sera gazı emisyonlarının azaltımı, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü, biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu olarak sıralanıyor.
Bir Faaliyetin Taksonomiye Uyumlu Sayılması İçin Üç Koşul Aranacak
Yönetmeliğe göre bir ekonomik faaliyetin Türkiye Yeşil Taksonomisi ile uyumlu kabul edilebilmesi için üç temel koşulu eş zamanlı olarak sağlaması gerekiyor: Önemli Katkı, Önemli Zarar Vermeme ve Asgari Sosyal Koruma.
“Önemli Katkı” kriteri kapsamında ekonomik faaliyetin altı çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sağlaması gerekiyor. “Önemli Zarar Vermeme” kriteri ise söz konusu faaliyetin diğer çevresel hedeflerin hiçbirine önemli ölçüde zarar vermemesini öngörüyor. Bunun yanı sıra faaliyetin, “Asgari Sosyal Koruma” kriteri kapsamında belirlenen sosyal koruma önlemleri ve standartlarına da uyum sağlaması gerekiyor.
Teknik Tarama Kriterleri 16 Sektör ve 137 Ekonomik Faaliyeti Kapsıyor
Ekonomik faaliyetlerin taksonomiye uyumunun değerlendirilmesinde kullanılacak Teknik Tarama Kriterleri, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor.
Türkiye Yeşil Taksonomisi hazırlanırken Avrupa Birliği Taksonomisi kapsamındaki ekonomik faaliyetler dikkate alınırken, Türkiye’nin ekonomik ve sektörel yapısı doğrultusunda tarım ve turizm sektörleri de ulusal taksonomi kapsamına dahil edildi.
Taksonominin ilerleyen dönemlerde yeni sektör ve ekonomik faaliyetlerle genişletilmesi öngörülüyor. Kapsama eklenecek faaliyetler, Teknik Uzman Grubu ve Türkiye Taksonomi Komitesinin çalışmaları doğrultusunda belirlenecek. Teknik Tarama Kriterleri ise İklim Değişikliği Başkanlığının resmi internet sitesinde yayımlanacak.
Raporlama Reel ve Finans Sektörü İçin Farklılaşacak
Yönetmelikte raporlama sistemi, reel sektör ve finans sektörü için iki farklı yapı üzerinden kurgulandı.
Reel sektöre ilişkin raporlama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından belirlenecek. Finans sektörünün raporlama esasları ve kullanılacak raporlama şablonları ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanacak.
Reel sektör açısından taksonomi raporlaması gönüllülük esasına dayanacak ve doğrudan bir yasal raporlama zorunluluğu bulunmayacak. Bununla birlikte, bankalar ve diğer finans kuruluşları tarafından sağlanan yeşil finansman kaynaklarından yararlanmak isteyen şirketlerden taksonomi kapsamında bilgi ve raporlama talep edilebilecek.
Finans sektörü açısından ise zorunlu raporlama dönemi 1 Ocak 2029 tarihinde başlayacak. Türkiye Yeşil Taksonomisi’nin uygulamaya geçmesiyle birlikte, sürdürülebilir yatırımların ortak kriterler üzerinden değerlendirilmesi ve finansman kaynaklarının çevresel hedeflerle uyumlu ekonomik faaliyetlere yönlendirilmesi açısından yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
Kaynak:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı