Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ortaya konulan “Türkiye Yüzyılı” vizyonunun önemli ayaklarından biri olan “Sürdürülebilirliğin Yüzyılı” hedefi doğrultusunda, sanayide çevreci ve temiz üretimi güçlendirmek adına yeni bir adım daha attı.
Sanayide yeşil dönüşüm sürecini hızlandırmayı amaçlayan Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği, 14 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Aralık 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmeliği destekleyen ve altı ana sektörü kapsayan Mevcut En İyi Teknikler (MET) Tebliğleri ise 30 Kasım 2025 tarihinde yayımlanarak aynı tarihte uygulamaya alındı.
SYD Belgesi Almaya Hak Kazanacaklar
Bu düzenleme ile Türkiye genelinde yaklaşık 6000 sanayi tesisi, çevresel kriterler ve MET sonuçlarına göre F’den A’ya kadar sınıflandırılacak ve “Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) Belgesi” almaya hak kazanacak.
Bakanlık tarafından geliştirilen SYD HUB platformu ise bu dönüşüm sürecinin dijital merkezi olarak hayata geçirildi. Platform sayesinde sanayi tesislerinden akademisyenlere, kamu kurumlarından özel sektöre kadar geniş bir paydaş ağı aynı sistem üzerinde buluşarak bilgi paylaşımı ve iş birliği yapabilecek.
Yaklaşık 40 bin sayfalık teknik doküman ve kılavuzların erişime açıldığı sistemde; temiz üretim uygulamaları, iyi örnekler, sektörel veriler ve inovatif çözümler paylaşılabilecek. Ayrıca SYD belgelendirme sürecinde görev alacak sorumlular arasında iletişim sağlanarak süreçlerin daha hızlı ve etkin yürütülmesi hedeflenmekte.
Son Tarih: 15 Nisan
Diğer yandan, SYD Başsorumlusu ve Sorumlusu başvuruları için geliştirilen elektronik başvuru sistemi üzerinden bugüne kadar 3500’ün üzerinde başvuru alındı. Süreci tamamlayan adayların, 15 Nisan 2026 tarihine kadar SYD HUB sistemi üzerinden kayıt işlemlerini gerçekleştirmesi gerekiyor.
TÜİK Sera Gazı Emisyonunda Ne Durumda?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 1990-2024 tarihli Sera Gazı Emisyon İstatistikleri’ne göre; toplam sera gazı emisyonu 2024 yılında 584,5 Mt CO2 eşdeğeri oldu. Sera gazı envanteri sonuçlarına göre ise 2024 yılı toplam sera gazı emisyonu bir önceki yıla göre yüzde 5,3 artarak 584,5 milyon ton (Mt) CO2 eşdeğeri (eşd.) olarak kaydedildi. Kişi başı toplam sera gazı emisyonu 1990 yılında 4,2 ton CO2 eşd., 2023 yılında 6,5 ton CO2 eşd. ve 2024 yılında 6,8 ton CO2 eşd. olarak hesaplandı.
Toplam ve kişi başı sera gazı emisyonu, 1990-2024
Enerji Sektörü İlk Sırada
Toplam sera gazı emisyonlarında 2024 yılında CO2 eşd. olarak en büyük payı yüzde 71,8 ile enerji kaynaklı emisyonlar aldı. Bunu ise sırayla yüzde 12,9 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, yüzde 12,6 ile tarım ve yüzde 2,6 ile atık sektörü takip etti.
Enerji sektörü emisyonları 2024’te, 1990 yılına göre yüzde 192,3 arttı. Bir önceki yıla göre ise yüzde 5,6 artışla 419,9 Mt CO2 eşd. olarak kaydedildi. Endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı emisyonları 1990 yılına göre yüzde 227,6 arttı ve bir önceki yıla göre yüzde 7 artarak 75,7 Mt CO2 eşd. olarak kayda geçti.
Tarım Sektörü Emisyonlarında Yüzde 41,8 Artış
Tarım sektörü emisyonlarına baktığımızda 2024 yılında, 1990 yılına göre yüzde 41,8, bir önceki yıla göre ise yüzde 2,4 artarak 73,5 Mt CO2 eşd. olarak hesaplandı. Atık sektörü emisyonları ise 1990 yılına göre yüzde 49,7 artarken bir önceki yıla göre yüzde 3,9 artarak 15,4 Mt CO2 eşd. olarak kaydedildi.
Sektörlere göre sera gazı emisyonları, 1990-2024
CO2 Emisyonlarında En Büyük Pay Enerji Kaynaklı Emisyonlarda
TÜİK verilerine göre; toplam CO2 emisyonlarının 2024 yılında yüzde 34,2 kadarı çevrim ve enerji alt kategorisinden kaynaklı olmak üzere yüzde 85,9 kadarı enerji sektöründen, yüzde 13,7 kadarı endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektöründen, yüzde 0,3 kadarı ise tarım ve atık sektörlerinden kaynaklandı.
Toplam CH4 emisyonlarının ise 2024 yılında yüzde 53,6 kadarı enterik fermentasyon kaynaklı olmak üzere yüzde 62,0 kadarı tarım sektöründen, yüzde 19,5 kadarı ise enerji sektöründen ve yüzde 18,5 kadarı atık sektöründen kaynaklandı.
Gazlara göre sera gazı emisyonları, 1990-2024
Toplam N2O emisyonlarına baktığımızda ise 2024 yılında yüzde 65,6 kadarı tarımsal topraklar kaynaklı olmak üzere yüzde 77,8 kadarı tarım sektöründen, yüzde 11,4 kadarı enerji sektöründen, yüzde 6,4 kadarı atık sektöründen ve yüzde 4,5 kadarı ise endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektöründen kaynaklandı.
Kaynak:
Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı